روش نوین تولید سلول عصبی از سلول بنیادی

پژوهشگران آلمانی در یک روش نوین، از سلول های بنیادی جنینی انسان، سلول های عصبی فعال تولید کرده و آنها را در مدارهای مغز موش ها پیوند کردند.

"فلیپ کوخ" از تیم پژوهشگران دانشگاه بن می گوید، این اولین دلیل مستقیم است که  سلول های عصبی تولید شده از سلول های بنیادی انسان قادرند خود را برای پیوند در مدارهای مغز وفق دهند.

بر پایه اعلام پژوهشگران، در میان این سلول های عصبی، حتی آن دسته از سلول هایی نیز وجود دارند که فعالیت آنها در بیماری پارکینسون متوقف می شود.

نه تنها امکان تولید بی نهایت "سلول های بنیادی بزرگسال" از سلول های بنیادی جنینی بلکه حتی امکان رشد آنها به انواع مختلف سلول های عصبی نیز وجود دارد.

"اولیور بروستله" مدیر تیم پژوهشگران می گوید، سلول های بنیادی مغز شبیه یک منبع تمام نشدنی عمل می کنند و قادرند ماهها و سال ها، سلول های عصبی انسانی عرضه کنند.

دانشمندان توانستند از سلول های بنیادی جنینی، نوعی سلول های بنیادی بزرگسال و سلول های بنیادی مغز پرورش داده و از این سلول ها، سلول های عصبی مختلفی تولید کنند.

پژوهشگران قصد دارند در گام بعدی خود سلول های بنیادی را به عنوان نمونه در یک حیوان مبتلا به پارکینسون پیوند زده و تاثیر آن بر بهبود این بیماری را بررسی کنند.

تولید سلول بنیادی جی.پی.اس. از بیضه موش

"هانس شولر" مدیر موسسه بیوپزشکی مولکولی ماکس پلانک شهر مونستر آلمان، با موفقیت در تولید "سلول های بنیادی دوباره برنامه ریزی شده"، پژوهش بر روی سلول های بنیادی را در آستانه یک کشف مهم قرار داد.

این سلول های بنیادی دوباره برنامه ریزی شده موسوم به "جی.پی.اس." هستند که از بیضه موش به دست می آیند.

„Germline derived pluripotent stem cells“ ( gPS)

توانایی و ظرفیت این سلول های جدید برای جایگزینی ارگان ها و بافت ها ظاهرا مشابه سلول های بنیادی جنینی است که از نظر سیاسی و اخلاقی مناقشه آمیز هستند.

با توجه به سادگی تولید سلول های "جی.پی.اس."، روش شولر، احتمالا بهترین گزینه برای تولید سلول های مصنوعی دوباره برنامه ریزی شده است.

شولر نتایج تازه ترین مطالعات خود بر روی سلول های بنیادی "جی.پی.اس." را در دومین کنفرانس بین المللی سلول های بنیادی و تولید ارگان ها در شهر درسدن آلمان ارایه کرد.

تیم پژوهشی شولر نیز به همراه "مارتین سنکه" پژوهشگر شهر آخن اعلام کرده بود که چنانچه از سلول های بدن که قابلیت کافی را دارند، استفاده شود، می توان با هدایت ژنتیکی کمتری نسبت به گذشته، آنها را اصطلاحا دوباره برنامه ریزی کرده و به شرایط جنینی بازگرداند.

از سوی دیگر شولر توانست بجای ترکیبی از چهار ژن برای برنامه ریزی، صرفا با دو ژن به چنین اقدامی دست بزند. استفاده از دو ژن و عدم دخالت ژن سرطانزا باعث می شود که ریسک ابتلاء به سرطان از طریق استفاده از این سلول های بنیادی نیز 50 درصد کاهش  یابد.

اما در این روش به ویروس نیاز است تا" ژن های هدایت کننده" در سلول مستقر شوند و این امر می تواند خطاهای وخیمی در برنامه ریزی سلول نیز ایجاد نماید.

این در حالیست که سلول های جدید "جی.پی.اس." را می توان کاملا  بدون دخالت  ژن و ویروس ها تولید کرد.

این آزمایشات تیم پژوهشی شولر نیز صرفا بر روی سلول های موش انجام شده و این گروه، ماده سلولی برای آزمایشات خود را از نمونه برداری های کوچکی از بافت بیضه موش به دست آورده است.

شولر پس از سخنرانی خود در کنفرانس بین المللی سلول های بنیادی در گفت و گو با روزنامه آلمانی فرانکفورتر آلگماینه گفت، تیم موسسه بیوپزشکی مولکولی ماکس پلانک اولین پژوهشگرانی هستند که سلول های بزرگسال بدن را مستقیما و بدون ویروس ها به "سلول های بنیادی پلوری پوتنت" تبدیل کرده اند.

" پلوری پوتنت" به سلول هایی گفته می شود که توانایی رشد و تبدیل به تمام سلول های ( اکتودرم، انتودرم و مزودرم) یک موجود زنده از جمله سلول های بنیادی جنینی را دارند.

سلول های "جی.پی.اس." قادرند تمام "فاکتورهای برنامه ریزی دوباره" که برای تولید سلول جوان و بنیادی نیاز است را خود تولید کنند اما به گفته شولر، شرایط رشد و محیط نیز تعیین کننده هستند.

این متخصص سلول های بنیادی در عین حال در کنفرانس درسدن، جزییات این شرایط را اعلام نکرد.

این در حالیست که دو سال پیش نیز پژوهشگران شهر گوتینگن آلمان نیز اعلام کردند که در بافت های بیضه، سلول های جالبی کشف کرده اند که کاملا شبیه سلول های بنیادی جنینی هستند.

شولر و دیگر پژوهشگران در این میان شواهدی ارایه کرده اند که این سلول ها صرفا در حد محدود قابل تبدیل و برنامه ریزی دوباره هستند و به هیچ وجه سلول های بنیادی پلوری پوتنت نیستند.

سلول های جدید "جی.پی.اس." مستقیما از بافت بیضه به دست نیامده اند بلکه از طریق کاشت در آزمایشگاه کسب شده اند.

به گفته شولر، این سلول ها عملا  نسخه هایی هستند که از طریق هدایت ژنتیکی از سلول های بزرگسال و سلول های بسیار رشد یافته،  تولید شده و با تمام تغییرات ضروری در فعالیت و برجستگی و خصوصیت مولکولی ژن های متعلق به آن، کیفیت سلول های نزدیک به سلول های جنینی را به خود گرفته اند.

شولر در آزمایشات ثابت کرده است که چنین "برنامه ریزی دوباره سلول" از طریق مصنوعی بطور اندک یعنی بطور حدس از هر 100 سلول 2 سلول، در لوله آزمایشگاه به وقوع می پیوندد اما نتیجه همین اندک می تواند، واقعا بسیار شبیه سلول های بنیادی جنینی باشد.

از دیدگاه شولر، مشخصه های ژنی سلول های "جی.پی.اس." در مقایسه با سلول های "آی.پی.اس." بطور روشن و واضحی به سلول های بنیادی جنینی نزدیک تر هستند.

" آی.پی.اس." که چند سال پیش توسط تیم پژوهشگران دانشگاه کیوتو به سرپرستی " شینیا یاماناکا" تولید شدند، به سلول هایی گفته می شود که از طریق مصنوعی به دست آمده و توانایی رشد و تبدیل به انواع ارگان های ویژه و متنوع چون سلول های عصبی و کبد را دارند.

شولر در کنفرانس سلول های بنیادی درسدن اعلام کرد که  "برند فلایشمن" در دانشگاه بن توانست با استفاده از سلول های بنیادی "جی.پی.اس." عرضه شده از سوی موسسه بیوپزشکی مولکولی ماکس پلانک مونستر،  اولین سلول های قلبی قابل فعالیت و همچنین سلول های مختلف سیستم عصبی را در لوله آزمایشگاه پرورش دهد.

از آنجا که از نظر بیولوژی مولکولی، سلول های"جی.پی.اس." در مقایسه با سلول های پوست،  یک "ماده خام" تازه و از نظر ژنتیکی برای پیوند بافتی و سلولی تقریبا جوان هستند، شولر به عنوان یک پژوهشگر برجسته بین المللی در بخش سلول های بنیادی، امید بزرگی به سلول های "جی.پی.اس." بسته است.

منبع: روزنامه آلمانی فرانکفورتر آلگماینه 10ژوئن 2008

COMMENTS

B

i

u

Quote

Code

List

List item

URL

نام *
ایمیل (For verification & Replies)
آدرس اینترنتی
کد   

فرستادن پیام