هدف این مطلب، نگاهی اجمالی به پیشرفت ها و نوآوری های نویدبخش پیرامون تولید سلول های بنیادی و استفاده از این سلول ها برای درمان و معالجه بیماری های مختلف است که هنوز در مرحله آزمایش و تحقیق قرار دارد. این مطلب به موضوعاتی چون:

* سلول های بنیادی در کام دهان

* سلول بنیادی از سلول های چربی

* جفت نوزاد منبع جدیدی برای سلول های بنیادی

* پرورش سلول بنیادی از پوست برای درمان اختلال عصبی آ.ال.اس.

* ترمیم بیماری ارثی با فناوری سلول بنیادی

* درمان سکته مغزی با پیوند سلول بنیادی

* پیوند نایچه پرورش یافته از سلول بنیادی

* تولید سلول عصبی از سلول بنیادی

* تولید سلول بنیادی جی.پی.اس. از بیضه موش

* تولید سلول بنیادی با استفاده از دو  ژن

* تولید سلول بنیادی با استفاده از یک ژن

* تولید سلول بنیادی بدون نیاز به ژن و ویروس

* پیدایش تومور پس از درمان با سلول بنیادی

اشاره می کند.

سلول های بنیادی در کام دهان

پژوهشگران دانشگاه بیله فلد در آلمان با کشف سلول بنیادی در کام و بافت مخاطی دهان انسان، موفق شدند از "سلول های بنیادی بزرگسال" در محیط دهان،  سلول های عصبی پرورش دهند.

بر پایه اعلام این پژوهشگران که نتایج تحقیقات خود را در نشریه تخصصی "سلول بنیادی" منتشر کرده اند، سلول های بنیادی بزرگسال را می توان به آسانی از محیط دهان به دست آورد و معالجه زخم ناشی از آن، صرفا دو روز طول خواهد کشید.

پژوهشگران امیدوارند با استفاده از این روش تولید سلول بنیادی بتوان در آینده تومورها، زخم ها و آسیب ها در صورت و یا حتی آلزایمر را معالجه کرد.

"کالت اشمیت" پژوهشگر دانشگاه بیله فلد می گوید، در سلول های بنیادی که از بدن کسب می شود، خطر دفع توسط بدن نیز وجود ندارد.

این پژوهشگر در عین حال تاکید می کند، برای استفاده درمانی، باید این روش هنوز در مطالعات بالینی و کلینیکی آزمایش شود. (منبع 1)

سلول بنیادی از سلول های چربی

پژوهشگران دانشگاه استنفورد ایالت کالیفرنیا در آمریکا توانستند از سلول های چربی، نوعی سلول بنیادی تولید کنند که می توان آنها را ساده تر، سریع تر و بهینه تر از سلول های پوست، دوباره برنامه ریزی کرده و به سلول های بنیادی بزرگسال پلوری پوتنت (آی.پی.اس.) تبدیل نمود.

بر پایه اعلام  پژوهشگران، در چربی های بدن انسان منبعی از سلول نهفته است که می توان آنها را به نوعی سلول های بنیادی جنینی تبدیل کرد.

این تیم تحقیقی، پس از بررسی سلول های چربی ناحیه شکم افراد چاق در سنین 45 تا 60 سال به این نتیجه رسید که این سلول ها را نسبت به سلول های پوست می توان آسان تر و در مقدار زیادتر کسب کرد.

بنا بر اعلام پژوهشگران دانشگاه استنفورد که تحقیقات خود را در نشریه تخصصی "شرح مباحثات آکادمی ملی علوم آمریکا" منتشر کرده اند، دانشمندان بعلاوه توانستند این نوع سلول های جنینی را سریع تر، ساده تر و بهینه تر به سلول های بنیادی بزرگسال پلوری پوتنت تبدیل نمایند.

لونگ آکر می گوید، ما در سلول های چربی یک منبع طبیعی بزرگ برای تولید سلول بنیادی را شناسایی کرده ایم.

پژوهشگران ابتدا از بافت های چربی بدن سلول های بنیادی بزرگسال به دست آوردند که پلوری پوتنت نیستند و نمی توانند به هر نوع سلول بدن تبدیل شوند. سپس با وارد کردن چهار ژن ویژه به سلول های بنیادی بزرگسال، آنها را به سلول های بنیادی بزرگسال پلوری پوتنت (آی.پی.اس.) تبدیل نمودند.

در حالیکه تولید سلول های بنیادی "آی.پی.اس." از سلول های پوست 28 روز طول می کشد، دانشمندان با استفاده از سلول های چربی توانستند صرفا پس از 18 روز به سلول های "آی.پی.اس." دست یابند.

بعلاوه بر پایه اعلام پژوهشگران، در حالیکه سلول های چربی را می توان سریعا برای کسب سلول های بنیادی بکار برد، سلول های پوست را باید ابتدا حدود چهار هفته در آزمایشگاه تکثیر کرد تا سلول کافی برای برنامه ریزی دوباره به دست آورد.

امتیاز دیگر این است که سلول های چربی بدون نیاز به اضافه نمودن یک لایه خوراک از سلول های موش در ظرف کشت می توانند رشد کنند اما برای پرورش و تکثیر سلول های بنیادی از سلول های پوست باید کف ظرف کشت با یک لایه از سلول های موش پوشیده شود. در این صورت، امکان چسبیدن سلول های بنیادی به سلول های موش وجود دارد و در این روش فنی خطر و ریسک آلوده شدن سلول های انسانی با سلول های حیوانی موش نهفته است.

این در حالیست که در روش پژوهشگران دانشگاه استنفورد که در آن از سلول های چربی به عنوان منبع تولید سلول بنیادی استفاده می شود، این خطر و ریسک وجود ندارد.

پژوهشگران امیدوارند در آینده بتوانند با کمک سلول های بنیادی بزرگسال پلوری پوتنت، بیماری های مختلف را درمان کنند.

از سلول های بنیادی بزرگسال پلوری پوتنت می توان سلول هایی به عنوان جایگزین بافت های مختلف بدن پرورش داده شوند و بدین ترتیب پایه و اساسی برای درمان و معالجه بیماری ها نهاده شود. سیستم ایمنی بدن چنین سلول هایی را که از سلول های بدن بیماران تولید شده و دارای ژنوم مشابه می باشند، دفع نمی کند. (منبع 2)

جفت نوزاد منبع جدیدی برای سلول های بنیادی

پژوهشگران آمریکایی موفق شدند با یک روش جدید برای اولین بار از جفت نوزاد انسان، سلول های بنیادی به دست آورند.

بر پایه مطالعات پژوهشگران بیمارستان کودکان و مرکز تحقیقاتی اوکلند ایالت کالیفرنیا،  بعلاوه جفت نوزاد به مراتب بیش از بندناف آن، سلول های بنیادی دارد. بدین ترتیب سلول بنیادی جفت می تواند شبیه سلول بنیادی بندناف و مغز استخوان در درمان بیماری های مزمن خونی چون سرطان خون، تالاسمی، "هموگلوبین پاتی" مورد استفاده قرار گیرد.

به گفته "فرانس کوپرس" که در این تحقیقات شرکت داشته است، سلول های بنیادی زنده در جفت را می توان از آن بیرون آورده و استفاده کرد. این روش جدید می تواند جایگزینی برای روش های کنونی تولید سلول های بنیادی مغز استخوان یا بندناف باشد.

پژوهشگران که توانستند از بافت های جفت در حالت تازه و منجمد، سلول بنیادی کسب کرده و از آن گلبول های سرخ و سفید تولید نمایند، قصد دارند با همکاری با بخش صنعت، زمینه را برای ارائه میزان بالایی از سلول های بنیادی جفت نوزاد به کلینیک ها فراهم کنند.

دانشمندان تاکنون صرفا می دانستند که بندناف نوزاد، سلول های بنیادی مفیدی دارد. سلول های بنیادی بندناف را می توان پس از تولد نوزاد منجمد کرده و برای سالیان متمادی در بانک های دولتی و خصوصی سلول بنیادی نگهداری کرد.

سلول های بنیادی بندناف امروزه برای درمان بیماری های مختلفی چون سرطان خون، تالاسمی، هموگلوبین پاتی مورد استفاده قرار می گیرند. اما نمی توان به سادگی اهداکننده مناسب برای تعداد از کودکانی پیدا کرد که به چنین سلول هایی نیاز دارند. این کمبود را می توان از طریق منجمد کردن سلول های بنیادی بندناف جبران کرد. بانک های ویژه خون بندناف نوزاد تازه متولد شده می توانند با مجوز والدین این خون را منجمد کرده و برای پیوندهای احتمالی در اختیار بگذارند اما سلول های موجود در این خون اغلب برای درمان موفقیت آمیز بیماری ها کافی نیستند. بانک های ویژه خون بندناف نوزاد تازه متولد شده می توانند با مجوز والدین این خون را منجمد کرده و برای پیوندهای احتمالی در اختیار بگذارند اما سلول های موجود در این خون اغلب برای درمان موفقیت آمیز بیماری ها کافی نیستند. نتایج تحقیقات جدید پژوهشگران آمریکایی این نوید را می دهد که جفت در آینده به عنوان یک منبع دیگر برای کسب سلول های بنیادی مورد استفاده قرار گیرد و احتمال پیوند موفقیت آمیز این سلول ها را افزایش دهد. (منبع3)

پرورش سلول بنیادی از پوست برای درمان اختلال عصبی آ.ال.اس.

پژوهشگران موسسه سلول بنیادی شهر کمبریج ایالت ماساچوست در آمریکا موفق به پرورش سلول های عصبی نو از سلول های پوست مبتلایان به "آمیوتروفیک لاترال اسکلروز" موسوم به "آ.ال.اس."  شدند. اختلال شدید در سیستم عصبی مرکزی و عضلات این بیماران باعث فلج شدن و مرگ این افراد می شود.

در حالیکه پزشکی آینده در سر می پروراند که پس از تبدیل یک سلول بدن بیمار به یک سلول بنیادی و تصحیح ژن ناقص و پرورش سلول های جدید عصبی از آن بتواند با پیوند مجدد این سلول ها به بیمار، مبتلایان به "آ.ال.اس." را درمان کند، هم اکنون "کوین اگان" و همکارانش در موسسه سلول بنیادی کمبریج امیدوارند که با دسترسی به موفقیت پرورش سلول های عصبی نو از سلول پوست بیمار، گام مهمی در جهت درمان "آ.ال.اس." در آینده بردارند.

در بیماری "آ.ال.اس." موتور نورون فوقانی و تحتانی در اندام بطور تدریجی نابود می شود که تکانه های عصبی نخاع به سمت ماهیچه ها را هدایت می کند. این امر به فلج شدن تدریجی ماهیچه ها و بالاخره ماهیچه های تنفسی و در نهایت مرگ منجر می شود.

تبدیل سلول های بزرگسالان به سلول های بنیادی موسوم به "آی.پی.اس." که شبیه سلول های بنیادی جنینی هستند تاکنون در آزمایشگاههای مختلف با موفقیت انجام شده است. این سلول ها را می توان تا بی نهایت تکثیر و به هر ارگان خاص بدن نیز تبدیل کرد.

پژوهشگران  موفق شده اند  سلول های جایگزین با مشخصه های ژنتیک خاص فرد برای سلول های نابود شده و مریض وی به دست آورند. از این طریق می توان از واکنش عدم پذیرش و قبول سلول پیوندی توسط سیستم دفاعی بدن جلوگیری کرد. (منبع 4)

ترمیم بیماری ارثی با فناوری سلول بنیادی

زیست شناسان آمریکایی با ترکیب دو فناوری سلول های بنیادی موفق شدند نقص ژن در مبتلا یان به یک بیماری ارثی را ترمیم کرده و سلول های بنیادی پرتوان القائی (آی.پی.اس.) به دست آورند.

بنا بر اعلام محققان موسسه مطالعات زیست شناختی سالک در ایالت کالیفرنیای آمریکا به مدیریت "یوآن بلمونت"، بدین ترتیب می توان در آینده، یک روش درمانی برای بیماری های ارثی مشخصی ارائه کرد.

این تیم با نمونه برداری از سلول های پوست مبتلایان به "کم خونی فانکنی" که یک بیماری ارثی خونی است، نواقص ژنتیکی خاصی در آنها را تصحیح و ترمیم کردند.

پژوهشگران سپس چهار ژن "سی- ام.ابسیلون.سی."، "اس.او.ایکس2"، "او.سی.تی.4" و" کا.ال.اف.4" ویژه برنامه ریزی دوباره را وارد سلول ها نموده و آنها را به سلول های بنیادی پرتوان القائی تبدیل کردند.

پس از آن، نقص ژنتیکی سلول ها رفع شده و توانستند چون سلول های بنیادی جنینی به انواع سلول های متفاوت از جمله پیش سلول های سازنده خون تبدیل شوند.

بر پایه اعلام این تیم که نتایج تحقیقات خود را در نشریه تخصصی "نیچر" منتشر کرده، این سلول ها تفاوتی با سلول های بنیادی جنینی و سلول های بنیادی پرتوان القائی در انسان سالم نداشتند. اما پژوهشگران هنوز این سلول ها را در بیماران استفاده نکرده اند.

در حالیکه پژوهشگران موسسه سالک برای پرتوان کردن سلول ها، از آن دسته از ژن های کنترل استفاده کردند که ریسک سرطان را افزایش می دهند، تیم های دیگر پژوهشی، برنامه ریزی دوباره در سلول ها را بدون وارد کردن این ژن ها انجام داده و سلول های بنیادی پرتوان القایی به دست آورده اند.

در بیماری نادر "کم خونی فانکنی"، میزان ساخت سلول های سفید و قرمز خون اندک است. بدین خاطر کودکان اغلب خسته و خواب آلود، ضعیف و آسیب پذیر در برابر عفونت ها هستند. بعلاوه اکثر این افراد، یک جمجمه کوچک داشته و استخوان های انگشت آنها اغلب تغییر شکل داده است و ریسک ابتلاء به سرطان خون نیز آنها را تهدید می کند.

پیوند مغز استخوان در حال حاضر تنها روش درمان برای این نوع بیماری است اما این روش نیز اغلب در مبتلایان به "کم خونی فانکنی" موثر و موفقیت آمیز نیست. تاکنون حداقل 12 نقص ژن مختلف شناخته شده هستند که می توانند باعث بیماری شوند. (منبع 5)

منبع 1: روزنامه آلمانی برلینرسایتونگ 30 آوریل 2009

منبع 2: مجله آلمانی اشپیگل 8 سپتامبر 2009

منبع 3: سایت آلمانی علوم 24 ژوئن 2009

منبع 4: مجله آلمانی اشپیگل 1 اوت 2008

منبع 5: روزنامه آلمانی برلینر سایتونگ 31 می 2009

COMMENTS

B

i

u

Quote

Code

List

List item

URL

نام *
ایمیل (For verification & Replies)
آدرس اینترنتی
کد   

فرستادن پیام