| تاثیرات و نقش هورمون ملاتونین بر بدن (1) |
|
|
| نوشته شده توسط مرتضي جواديان |
| سه شنبه ، 26 خرداد 1388 ، 07:51 |
|
هدف این مطلب، بررسی تاثیرات گسترده ملاتونین بر بدن انسان است که موارد زیر برخی از آنهاست: 1 ) هورمون ملاتونین 2 ) ملاتونین و ساعت بیولوژیکی بدن انسان 3 ) کشف کلید ریتم ساعت درونی بدن 4) تغییر ساعت در بهار و پاییز 5) تاثیرات تغییر ساعت بر وضعیت بدن 6) ملاتونین و بروز بلوغ زودرس 7) رابطه ملاتونین با دیدن تلویزیون و بلوغ زودرس 8) اثر ملاتونین بر دوره بلوغ و هورمون های زنانه 9) اثر ملاتونین در مقابله با پیری و ترمیم سلول ها و ارگان ها 10) اثر ملاتونین بر روی فعالیت و عملکرد جنسی و تولید مثل 11) اثر ملاتونین بر سیستم ایمنی بدن 12) اثر ملاتونین در پیشگیری از سرطان 13) اثر ملاتونین در برابر استرس 14) اثر ملاتونین بر روی ناراحتی های روانی و روحی 15) تنظیم ریتم و نظم خواب و بیداری 16) خواب کافی، قدرت ایمنی بدن را قوی می کند 17) تاثیرات جت-لاگ بر مغز انسان 18) ارتباط بین ریتم خواب- بیداری و دیابت 19) توصیه هایی برای بهبود خواب و میزان ملاتونین 20) چگونه می توان بهتر خوابید؟ 21) فایده شیر گرم و عسل برای بخواب رفتن 22) عوارض جانبی و تاثیرات متقابل ملاتونین 23) توصیه هایی برای بهبود میزان ملاتونین در بدن 24) مصرف ملاتونین 1 ) هورمون ملاتونین ملاتونین که در سال 1958 میلادی توسط "آرون لرنر" متخصص امراض پوست در دانشگاه یاله در نیو هاون آمریکا کشف شد، فعل و انفعالات زیادی در بدن به ویژه ریتم شب و روز را هدایت می کند. این هورمون توسط غده "پینه آل" در غده اپیفیز (اپیتالاموس یا صنوبری) مغز، شبکیه و گلبول های خون تولید می شود. در حالیکه تابش و پرتوی نور روز به چشم، از تولید ملاتونین جلوگیری می کند، تاریکی شب تولید این هورمون در خون را افزایش داده و خواب آور است. تولید ملاتونین در بدن، در شب 10 برابر میزان آن در روز است و این هورمون در کنار وظایف دیگر، فعالیت های بدن هنگام خواب را تنظیم می کند و به جهت ارتباط ترشح آن با نور، به تنظیم خواب و بیداری کمک می کند. میزان ملانونین در بدن انسان در روزهای زمستان که تابش نور صرفا چند ساعت است، افزایش می یابد. خستگی و احساس خواب، افسردگی زمستانی و ناراحتی های هنگام خواب می تواند از نتایج فصل زمستان باشد، بدین خاطر پیاده روی در روزهای این فصل توصیه می شود. پایین بودن مقدار ملاتونین در بدن می تواند باعث بیخوابی شود. بدن با افزایش سن، ملاتونین کمتری تولید می کند که در نتیجه مدت خواب بطور میانگین کاهش یافته و باعث بیخوابی می شود. حتی "کارهای شیفتی" و سفرهای دور نیز می تواند بر مقدار ملاتونین در بدن به خاطر تغییر ساعات خواب و بیداری تاثیر منفی داشته باشد. ملاتونین یک هورمون مهم، محافظ و یک آنتی اکسیدان قوی است.ملاتونین که هورمون شب نامیده می شود، از نظر شیمیایی یک اسید امینه ساده و از نظر بزرگی مولکول نیز یک هورمون کوچک است که می تواند در تمام سلول ها و مکان های بین سلولی جای گیرد. بخش اعظم ملاتونین در سلول های عصبی ویژه ( پینه آل) یک غده کوچک به درشتی عدس در مرکز مغز ساخته می شود. ملاتونین در سلول های شبکیه چشم نیز تولید می شود که حاوی فتورسپتور هستند. ملاتونین در غده اپیفیز از اسید امینه تریپتوفان و سروتونین یک ماده پیام آور، ساخته می شود و از سوی این غده در یک ریتم و خاص روزانه وارد خون می شود و از طریق جریان خون به تمام بدن تقسیم می شود. ملاتونین در انسان ها، حیوانات، گیاهان و حتی تک سلولی ها و جلبک های بسیار قدیمی و کهن وجود دارد. اپیفیز مغز و ترشح ملاتونین از طریق تابش نور بر روی شبکیه و بافت های عصبی هدایت می شوند. تاریکی، ساخت ملاتونین را تقویت و تشدید کرده و نور از ترشح آن جلوگیری می کند. بدن در سحرگاه و طی روز، ملاتونین کمتری تولید می کند اما در غروب و شب ترشح این هورمون افزایش می یابد. اثر ملانونین را نور طبیعی یعنی نور خورشید هدایت می کند اما بدن به ویژه نور نئون را در حد بالایی به عنوان تاریکی قلمداد می کند. اپیفیز در تمام طول عمر از طریق کل سیستم غده ترشحی اندوکرین بر بدن حاکم است. این سیستم هورمون هایی تولید می کند که در تمام عملکردهای بدن ما نقش ایفاء می کنند. اپیفیز به عنوان غده ای که عملکرد سریع و اساسی دارد، فعالیت غده های دیگر را نیز هدایت می کند و از این طریق فعالیت هر سلول بدن را بطور انفرادی کنترل می نماید. تولید ملاتونین چند روز پس از تولد شروع شده و تا تنظیم سیکل طبیعی تامین آن از طریق ایپفیز یک سال طول می کشد. همین امر احتمالا می تواند دلیل خواب نامنظم شیرخوارگان را بیان کند. در شیرخوارگانی که دچار مرگ ناگهانی شده اند، غلظت ملاتونین بسیار کمی در خون و مایع مغزی- نخاعی داشته اند. مقدار ملاتونین تا سن هفت سالگی در بدن کودک بطور مستمر افزایش می یابد. ملاتونین طی مراحل خواب، باعث می شود تا غده هیپوفیز، هورمون رشد را در بدن کودک ترشح کند. چنانچه نوزاد از تولد تا حدود 3 سالگی، بیشترین خواب را داشته باشد، قوی ترین فعالیت و حرکت رشد نیز در بدنش رخ می دهد. تا شروع دوره بلوغ، میزان ملاتونین کاهش یافته و باعث افزایش ترشح هورمون های محرک جسم زرد (ال.اچ.) و محرک فولیکول (اف.اس.اچ.) و در نتیجه دوره بلوغ واقعی می شود که تولید اسپرم در پسرها و سیکل قاعدگی در دختران نشانه های آن است. در پایان دوره بلوغ، کاهش آرام و مستمر تولید ملاتونین آغاز شده و در سن 45 سالگی شدیدترین میزان کاهش این هورمون رخ می دهد. با افزایش سن، ترشح هورمون های تخمدان، رشد، "دی.اچ.ای.آ."، پرولاکتین و ملاتونین شدید کاهش می یابند بطوریکه در افراد مسن نیز شبیه شیرخوارگان، کاهش میزان تولید ملاتونین شبانه رخ می دهد. در حالیکه در اکثر زنان دوره یائسگی شروع می شود، قدرت باروری مردان همچنان باقی است اما عملکرد و فعالیت جنسی در حد قابل توجهی کاهش می یابد. غده ایپفیز دیگر قادر نیست به اندازه کافی ملاتونین در بدن تولید کند و بدین ترتیب روند واقعی پیرشدن شروع می شود. در سنین پیری(60 تا 80 سالگی) بدن دیگر از یک ریتم و نظم مرتب و قابل اندازه گیری برخوردار نیست. به نظر می رسد که پیدایش ناراحتی ها در عملکرد اپیفیز، روند پیرشدن و اتلاف این ارگان را تسریع می کند و کاهش عملکرد این غده، باعث کاهش تولید ملاتونین نیز می شود. نور روشن در ساعات شب و یک ریتم نامنظم خواب – بیداری به عنوان نمونه در شفیت کاری شب می توانند علت بروز این ناراحتی ها در عملکرد اپیفیز باشند. سفرهای مکرر به نقاط دارای تفاوت افق چند ساعته به ویژه برای خدمه پرواز، میدان های مغناطیسی و الکترومغناطیسی به ویژه در شب و طی ساعات شب از طریق رادیوهای بیدارکننده یا دیگر دستگاههای برقی در محل خواب بخش سر، دیدن بیش از حد و اندازه تلویزیون یا استفاده از تلفن های بیسیم و وجود کابال های برق فشار قوی در نزدیکی محل خواب نیز اثر منفی بر عملکرد غده اپیفیز می گذارند. بدن اندک اندک انرژی را از دست می دهد و نمی تواند خود را با محیط اطرافش به سرعت وفق دهد. پیامدهای منفی آن می تواند توضیحی برای این باشد که چرا در کشورهای صنعتی در سه دهه گذشته آمار بیماری های مشخصی از جمله ضعف قوای ایمنی، سرطان هایی چون سرطان پستان در زنان و پروستات در مردان، بیماری های قلب و گردش خون، عروق، آرتروز و دیگر بیماری های روماتیسمی و همچنین آلرژی ها، ناراحتی های خواب، آسیب های حافظه و دیگر بیماری های پیری شدیدا افزایش یافته است. این در حالیست که رژیم غذایی شبانه و نوعی روزه در شب، تولید ملاتونین را افزایش می دهد. مواد غذایی چون گوجه فرنگی، خیار، موز، ترب، هویج فرنگی، گردوها ( بادام، فندق، بادام هندی) و برخی از گیاهان درمانی حاوی ملاتونین هستند اما مقدار آن اندک است و از طریق مصرف این مواد غذایی نمی توان مقدار لازم ملاتونین را به بدن وارد کرد. (منبع 1) 2) ملاتونین و ساعت بیولوژیکی انسان ساعت بیولوژیکی بدن انسان در مرکز مغز یعنی در "سوپرا کیاسماتیک نوکلئیس" (اس.سی.ان.) قرار دارد که در هیپوتالاموس بر روی اعصاب بینایی در دو طرف گسترش یافته است. سوپرا کیاسماتیک نوکلئیس یک سری از عملکردهای بدن از جمله ترشح هورمون، توازن درجه حرارت بدن و خواب - بیداری را هدایت می کند و در انسان بر روی 4/ 25ساعت تنظیم شده است. سلول های سوپرا کیاسماتیک نوکلئیس نیز این چرخه 25 ساعته را در توده سلولی حفظ می کنند. از طریق نور به عنوان مهمترین مشخص کننده خارجی زمان، برنامه های زمانی داخلی و خارجی با یکدیگر مطابق می شوند بطوریکه یک رابطه مرحله ای ایده آل، عملکردهای مختلف بین یکدیگر و شرایط محیط را تضمین می کند. غده اپیفیز تحت تابش نور سروتونین تولید می کند که ما را بیدار نگه می دارد. این غده در تاریکی، تولید ملاتونین را آغاز می کند وانسان از این طریق تمایل به خواب پیدا می کند و برای خواب آماده می شود. فرکانس قلب و گوارش آهسته و کند شده و درجه حرارت بدن و فشارخون کاهش می یابند. با تابش نور روشن روز بر روی شبکیه، ساخت ملاتونین بسرعت متوقف می شود. انسان از طریق ترشح ملاتونین تحت یک ریتم، نظم سیکلی و دوره ای در یک نوسانات روزانه زندگی می کند. انسان می تواند با نور مصنوعی رنگ های محیط را تحریف کرده و بدین ترتیب حتی ترشح ملاتونین را کاهش دهد (مرحله تعویق و تاخیر) یا با عرضه شدید نور از ترشح آن کاملا ممانعت بعمل آورد (آلودگی نوری). در کنار نوسانات زمانی روز، یک ریتم تابع فصلی نیز وجود دارد. در زمستان به دلیل تاریکی طولانی تر، مراحل طولانی تر ترشح ملاتونین در شب نیز وجود دارد. ریتم های تابع فصلی به ویژه در میان حیوانات وجود دارند و شامل خواب زمستانی، تغییر مو، پوست و دوره فعالیت بالای جنسی می شود. حیوانات به عنوان موجودات فتوسیکلی قلمداد می شوند و از طریق نگهداری آنها در تاریکی، تغییر نور و دادن ملاتونین می توان باعث زایمان زودتر گوسفندها و اسب ها و یا شروع زودهنگام و زودرس تغییر پوست زمستانی در سمور یا راسو شد. غده اپیفیز در پرواز پرندگان مهاجر یک نقش بزرگ ایفاء می کند و نقش قطب نمایی این غده نیز ثابت شده است. ( منبع 1) |
COMMENTS
خستگی و خواب آلودگی و سنگینی سر میکنم 33 سال سن دارم از نظر روحی روانی هم خودم احساس میکنم در وضعیت نرمالی قرار دارم فقط همین مشکل فیزیکی آزارم میدهد آیا ممکن است این مشکل بدلیل بر هم خوردن نظم ترشح هورمون ملاتونین باشد ؟ ضمنا بنده بنا به تشخیص پزشکان هر نوع آزمایشی که آنها به فکرشان میرسیده انجام دادم که همگی نرمال بوده بنا بر این آنها این مسئله را به سیستم عصبی بنده ارتباط میدهند اگر لطف کنید جواب سوال من را بدهید ممنون میشوم چرا که من 11 سال است که شب و روز ندارم و بشدت از این وضعیت خسته شده ام در صورت لزوم اطلاعات کاملتری از این مسئله ارائه خواهم داد با تشکر علی اسماعیلی
پاسخ سوال شما به ايميلتان ارسال شد .
مشاور
راجب داروی rameltoen اطلاعاتی میخواستم.
چون این دارو مکاتسم اثر شبیه ملاتونین است این سوال را پرسیدم .ممنون میشم راهنماییم کنینه.
--------------
جواب : سلام دوست گرامی
ظرف مدت سه روز جواب شما به ایمیلتان ارسال می شود
تشکر