ترجمه: فرهاد سلمانیان

(نگاهی گذرا به تعدادی از نويسندگان معاصر آلمانی)

ادبیات آلمان می‌تواند بسیار ژرف، جدی، تاریک و غم انگیز جلوه کند. در عین حال این ادبیات با تمامی دشواری‌هايش، سرشار از اشاره‌ها و کنایه‌های ظریف است. در اینجا نگاهی گذرا به تعدادي از نویسندگان بزرگ قرن بیستم و بیست و یکم آلمان خواهیم داشت. نویسندگان آلمانی علاقه‌ی بسیاری به نوشتارهای توصیفی مفصل و دقت موشکافانه در تشریح شخصیت های داستانی خود از نظر جلوه‌ی ظاهری، شیوه‌ی زندگی، طرز فکر و تجربه‌های زیستی آن‌ها دارند. در رأس همه‌ی این نویسندگان توماس مان (1955-1875) در رمان شکوهمند خود "خانواده‌ی بودنبروک‌ها" فروپاشی یک خانواده‌ی تاجر پیشه در شهر لوبک را روایت می‌کند. براساس توصیف‌های دقیق این کتاب، اتاقی در بنای یادبود توماس مان و برادرش هینریش مان در شهر لوبک ساخته شده است. در حالی که او در رمان هایی چون "کوه جادو" و "مرگ در ونیز" از نابودی طبقه‌ای ثروتمند و پایان یک دوران می‌نویسد، هرمان هسه (1962-1877) یکسره رنج‌های فردی یک شهروند را محور کار خود قرار می‌دهد. خودیابی موضوع مهم رمان "گرگ بیابان" است. این رمان داستان فردی منزوی را روایت می‌کند که به دلیل از هم گسیختگی روانی در آستانه‌ی فروپاشی شخصیتی ست. رمان "سیذارتا" نیز که داستان افسانه گونه‌ی نوعی خودیابی دینی مردی برهمن را توصیف می کند، وضعی مشابه دارد. رمان گرگ بیابان نیز مانند سیذارتا تا کنون طرفداران بسیاری در میان جوانان داشته و حتا برای گروه هیپی‌ها در آلمان کتابی آیینی و مهم بوده است؛ به خصوص که شخصیت اصلی آن نیز موارد مخدر مصرف می‌کند. زندگی در زبان‌ها و فرهنگ‌های گوناگون الیاس کانه تی (1944-1905)، نویسنده‌ی آلمانی دیگر، به شیوه‌ای متفاوت علیه هنجارهای شهروندی می نوشت. او در بلغارستان متولد و در انگلستان، سوئیس، اتریش و آلمان بزرگ شد و در سال 1938 به انگلستان مهاجرت کرد و ساکن آنجا شد. کانه تی یهودی بود و در زندگی نامه‌ی خودنوشت‌اش درباره‌ی زندگی خویش در فرهنگ‌ها و زبان‌های گوناگون بسیار نوشته است. خودیابی برای پتر هاندکه (-1942) نویسنده‌ی اتریشی نیز موضوعی محوری است. او با نمایشنامه‌ی سیاسی خود به نام "فحاشی به مخاطبان" در سال 1966 و داستان "نامه‌ای کوتاه برای وداع طولانی" در سال 1972 که روایت باریک بینانه‌ی یک رابطه‌ی عشقی است، توانست مخاطبان بسیاری به دست آورد. اما حضور هاندکه به عنوان سخنران در مراسم خاکسپاری اسلوبودان میلوسویچ، سیاستمدار صرب، به قیمت از دست رفتن محبوبیت او در مقام نویسنده در آلمان تمام شد. اثر ناسیونال-سوسیالیزم و جنگ های جهانی در ادبیات آلمان ناسیونال سوسیالیزم و جنگ همچون خط سرخی بر درونمایه‌ی ادبیات نوین آلمان، از آثار گونتر گراس (-1927) گرفته تا مارتین والزر(-1927)، برنهارد شلینک (-1944) و یولیا فرانک (-1970)، جلب توجه می‌کند. برای این نویسندگان نیز موضوع اصلی، جهان درونی شخصیت‌های داستانی آن هاست. در خوانش این آثار، خواننده از خود می‌پرسد که گذر زمان چگونه بر شخصیت و کنش انسان تأثیر می گذارند و آن ها تا چه حد آلوده می شوند. گونتر گراس از نخستین نویسندگان این گروه است که با رمان "طبل حلبی" که سرشار از صحنه‌های سوررئالیستی ست، داستان کوتوله‌ای به نام اسکار ماتسرات را روایت می کند که از چشم انداز و زاویه‌ی دید کودکی جهان بزرگسالان را می‌نگرد. با این کتاب، گراس تبدیل به مرجعی اخلاقی در آلمان شد. این موضوع که او خود، عضو جوانان واحد ویژه‌ی اس. اس در دوران نازی ها بوده است، پس از چاپ کتاب "هنگام پوست کندن پیاز" فاش شد. در حالی که نویسندگان سالخورده هنوز شخصاً درگیر دوران ناسیونال-سوسیالیسم هستند، از نویسندگان جوان‌تر نوای تازه‌ای در ادبیات به گوش می رسد: برنهارد شلینک با رمان خود زیر عنوان "خواننده" داستان زن بی سوادی را روایت می کند که همزمان بازرس مراقبت اردوگاه مرگ است. یولیا فرانک نیز در رمان خود "زن نیمروزی" درباره‌ی مادر جوانی در دوران جنگ جهانی دوم می‌نویسد که کودک خود را در حین فرار از چنگ نازی‌ها بر سر راه می گذارد. این دو نویسنده نیز تا کنون داستان های نامعمول و تکان دهنده ای ارائه کرده اند. درباره ی بهترین عطر و غنای مطلق اثر ادبی گونه‌ای از رویکرد و برخورد بازیگونه با داستان، در آثار پاتریک زوسکیند (1949) به چشم می خورد که با رمان تاریخی خود "عطر" به موفقیت جهانی دست یافت. در این رمان نیز موضوع اصلی مردی است که در جست و جوی بهترین عطر، تبدیل به یک قاتل می شود. رمان‌های دانیل کهلمان (1975) نویسنده‌ی جوان آلمانی نیز از قدرت بسیار و غنای خاصی حکایت دارند. او از بااستعدادترین نویسندگان جوانی است که از دیدگاه برخی منتقدان روزی از بزرگان ادبیات آلمان خواهد بود. او نویسنده ای فرهیخته و خوش فکرست که تجربه ی کار صنعتی را نیز دارد. رمان بسیار موفق او با نام "اندازه ی جهان"، به دو شخصیت تاریخی یعنی کارل فریدریش گاوس، ریاضیدان آلمانی و الکساندر فون هومبولت، زیست شناس آلمانی می‌پردازد. او در این اثر نشان می‌دهد، کتابی که هوشمندانه نوشته شود، می‌تواند در شمار پرفروش‌ترین‌ها باشد. این رمان سرشار از اشاره‌ها و کنایه‌های ظریف است.

---------------------------

منبع : والس ادبي

COMMENTS

B

i

u

Quote

Code

List

List item

URL

نام *
ایمیل (For verification & Replies)
آدرس اینترنتی
کد   

فرستادن پیام