هان ای دل عبرت بین از دیده عبر کن هان

به سايت لحظات به يادماندني خوش آمديد براي مطالب كه استفاده مي كنيد ، نظر بدهيد و با اين كار ما را در بهبود سايت ياري كنيد . تشكر سي دي هاي آموزشي ويژه ازدواج ! ناپلئون بناپارت : عفت در زن مانند شجاعت است در مرد ، من از مرد ترسو همچنان متنفرم که از زن نانجیب ناپلئون بناپارت : پیروزی یعنی خواستن . كسي كه با تخيلات پريشان از مشكلات براي خود كوهي مي سازد و هر چيز را دشوار مي داند ، واژگون شدن او حتمي است . ( آدلف هيتلر ) اهداف اين سايت کسی که با تخیلات پریشان از مشکلات برای خود کوهی می سازد و هر چیز را دشواری می داند واژگون شدن او حتمی است. ( آدلف هيتلر )

صفحه اصلی / گروه ادبیات / آثار نظم / هان ای دل عبرت بین از دیده عبر کن هان

هان ای دل عبرت بین از دیده عبر کن هان / ایوان مدائن را آیینه‌ی عبرت دان

یک ره ز لب دجله منزل به مدائن کن / وز دیده دومْ دجله 1 بر خاک مدائن ران

خود دجله چنان گرید صد دجله‌ی خون گویی / کز گرمی خونابش آتش چکد از مژگان

بینی که لب دجله کف چون به دهان آرد / گوئی ز تف آهش لب آبله زد چندان

از آتش حسرت بین بریان جگر دجله / خود آب شنیدستی کاتش کندش بریان

بر دجله‌ بگری نونو ، وز دیده زکاتش ده / گرچه لب دریا هست از دجله زکات استان 2

گر دجله درآموزد باد لب و سوز دل / نیمی شود افسرده، نیمی شود آتش‌دان

تا سلسله ‌ی ایوان بگسست مدائن را / در سلسله شد دجله، چون سلسله شد پیچان

گه‌ گه به زبان اشک آواز ده ایوان را / تا بو که به گوش دل پاسخ شنوی ز ایوان

دندانه‌ی هر قصری پندی دهدت نو نو / پند سر دندانه بشنو ز بن دندان

گوید که تو از خاکی، ما خاک توایم اکنون / گامی دو سه بر مانه و اشکی دو سه هم بفشان

از نوحه‌ی جغد الحق مائیم به درد سر / از دیده گلابی کن، درد سر ما بنشان

آری چه عجب داری کاندر چمن گیتی / جغد است پی بلبل، نوحه است پی الحان

ما بارگه دادیم، این رفت ستم بر ما / بر قصر ستم‌کاران تا خود چه رسد خذلان ؟

گوئی که نگون کرده است ایوان فلک‌ وش را / حکم فلکِ گردان یا حکم فلَکْ گردان ؟3

بر دیده‌ی من خندی کاین جا ز چه می‌گرید / گریند بر آن دیده کاین جا نشود گریان

نی زال مدائن کم از پیرزن کوفه / نه حجره‌ی تنگ این کمتر ز تنور آن

دانی چه مدائن را با کوفه برابر نه / از سینه تنوری کن وز دیده طلب طوفان

این است همان ایوان کز نقش رخ مردم / خاک در او بودی دیوار نگارستان

این است همان درگه کورا ز شهان بودی / دیلم ملک بابل، هندو شه ترکستان

این است همان صفه کز هیبت ار بردی / بر شیر فلک حمله، شیر تن شاد روان

پندار همان عهد است از دیده‌ی فکرت بین / در سلسله‌ی درگه، در کوکبه‌ی میدان

از اسب پیاده شو، بر نطع زمین رخ نه / زیر پی پیلش بین شه مات شده نعمان

نی نی که چو نعمان بین پیل افکن شاهان را / پیلان شب و روزش گشته به پی دوران

ای بس پشه پیل افکن کافکند به شه پیلی / شطرنجی تقدیرش در ماتگه حرمان

مست است زمین زیرا خورده است بجای می / در کاس سر هرمز خون دل نوشروان 4

بس پند که بود آنگه بر تاج سرش پیدا / صد پند نواست اکنون در مغز سرش پنهان 5

کسری و ترنج زر، پرویز و به زرین 6 / بر باد شده یکسر، با خاک شده یکسان

پرویز به هر بزمی زرین تره آوردي / کردی ز بساط زر زرین تره را بستان 7

پرویز کنون گم شد، زان گمشده کمتر گو / زرین تره کو برخوان؟ روکم ترکوا برخوان 9

گفتی که کجار رفتند آن تاجوران اینک / ز ایشان شکم خاک است آبستن جاویدان

بس دیر همی زاید آبستن خاک آری / دشوار بود زادن، نطفه ستدن آسان

خون دل شیرین است آن می که دهد رزبن / ز آب و گل پرویز است آن خم که نهد قان

چندین تن جباران کاین خاک فرو خورده است / این گرسنه چشم آخر هم سیر نشد ز ایشان

از خون دل طفلان سرخاب رخ آمیزد / این زال سپید ابرو وین مام سیه پستان

خاقانی ازین درگه دریوزه‌ی عبرت کن / تا از در تو زین پس دریوزه کند خاقان

امروز گر از سلطان رندی طلبد توشه / فردا ز در رندی توشه طلبد سلطان

گر زاده ره مکه تحقه است به هر شهری / تو زاد مدائن بر سبحه ز گل سلمان

این بحر بصیرت بین بی‌شربت ازو مگذر / کز شط چنین بحری لب تشنه شدن نتوان

اخوان که ز راه آیند آرند ره‌آوردی / این قطعه ره‌آورد است از بهر دل اخوان

بنگر که در این قطعه چه سحر همی راند / مهتوک مسیحا دل، دیوانه‌ی عاقل جان

1 ) دوم دجله : مقصود اشك است

2 ) زكات گيرنده : اشاره به وارد شدن آب دجله به دريا دارد . ( خليج فارس )

3 )فلك گردان : گرداننده چرخ ، خداوند

4 ) زمين مست است زيرا به جاي شراب ، در كاسه ي سر هرمز خون دل انوشيروان را خورده است.

5 ) انوشيروان تاجي داشت كه برآن پند هايي نوشته شده بود و به پند نامه ي انوشيروان شهرت داشت.

6 ) شاهان ساساني ميوه هايي از طلا مي ساختند كه گاه بر بساطشان مي چيدند و گاه آنها را به دست ميگرفتند .

7 ) پرويز از بساط شاهانه اش كه با ميوه هاي زرين زينت مي يافت بوستاني دائمي داشت .

8 ) تلميحي است به آيه ي كم تركوا من جنات و عيون و زروع و مقام كريم و نعمه كانوا فيها فاكهين ( به جاي گذاشتند آن همه باغ ها و چشمه ساران و كشت زاران و جايگاه هاي نيكو و پر نعمتي را كه در آن ها شادان و ناان زندگي ميكردند . ) سوره ي دخان آيات 25-27