منتقد: منولا دارجیس

کارگردان: مایک نیوئل

بازیگران: دنیل رادکلیف، اما واتسون، روپرت گرینت، رالف فینس، مایکل گمبون، برندان گلیسون، آلن ریکمن و گری اولدمن

مدت کمی پس از این که اژدهایان خروشیدند و مردم دریایی از میان دندانهای شکسته شان تهدید توخالی خود را جیغ زدند، دوران کودکی هری پاتر به پایان می رسد، جادوگر جوانی با زخمی صاعقه مانند و دنیایی خارق العاده از دشواری ها و مشکلات. و درست مانند کتاب “هری پاتر و جام آتش” که این فیلم آخر و خوشبختانه راضی کننده بر اساس آن است، کودکی با جیغ ها و ترس های نهایی در قبرستانی تمام می شود که پر از سنگ های قبر و افراد شیطانی است. در یک صحنه به شدت تکان دهنده، یک پسر می میرد، در حالی که دیگری از دست نیروی شیطانی که پیوسته از میان مجموعه جی. کی. رولینگ به سمت شکارش راه پیدا کرده است، آزاد می شود.

این دومین بار است که هری (دنیل راکلیف) ، که حالا ۱۴ ساله است، پایان کودکی را تجربه می کند، البته همان طور که خانم رولینگ و کارگردانان هر چهار فیلم به ما یادآوری کرده اند. هری که ابتدا توسط لرد ولدمورت، جادوگر خبیث، یتیم شده، در طول این سال ها رشد کرده است، کتاب ها و فیلم ها از یک شکل احساسی دیکنز مانند، طوری تغییر کرده اند که دخترها برای این نوجوان زخم خورده، مشکلی به اهمیت مشکل لرد سیاه به وجود می آورند.

این فیلم جدید هری پاتر نیز مانند قبلی، “هری پاتر و زندانی آزکابان” با نکته شومی آغاز شده و پایان می یابد. در “آزکابان”، یک درخت غول پیکر هم در ابتدا و هم در انتهای فیلم یک پرنده را با ضربه ای سرنگون می کند؛ در “جام آتش” این مردم هستند که سرنگون می شوند. این دو حیوان بیچاره در رمان نیستند، اما با زیرکی تکیه گاه “آزکابان” قرار داده شده اند، تا زمینه را برای داستانی ترسناک تر، شوم تر و جدی تر در ادامه مهیا کنند، و نیز داستان های تاریکتری که پی آیند آن خواهند بود. اگر دنیای دو قسمت اول، “هری پاتر و سنگ جادو” و “هری پاتر و تالار اسرار” هر دو توسط کریس کلمبوس به طور متضادی شاد کارگردانی شده اند و برای پسر جادوگر نوعی بهشت ترسیم شد، این بهشت طوری بود که تا می خواستیم آن را ببینیم، طولی نمی کشید که از بین می رفت.

خزیدن مار و از پای در آمدن سرایدار که بخش آغازین “جام آتش” هستند به وضوح اعلام می کنند که اکشن PG به PG-13 ارتقاء یافته است. مایک نیوئل کارگردان نیز مانند کارگردان قبلی، آلفونسو کوارون که زیبایی و عمق جدیدی را به مجموعه آورد، با استعداد خود پذیرای طرف تاریک حماسه می شود. این بار، داستان حول محور مسابقه قهرمانی سه جادوگر می چرخد، مسابقه ای که در آن جان هری به خطر می افتد و او خود را در کنار سه حریف و دشمنان خطرناک دیگر می بیند. در میان رویارویی جسورانه با اژدها های پیشرفته دیجیتالی، صحنه های رمانتیک در سالن غذاخوری، نزاع در محوطه مدرسه و گروهی از دختران مهمان است که مانند چندین (Madeline 1998) به صف حرکت می کنند، فقط برای این که مانند La Femme Nikita خلاف معمول باشند.

دنیل رادکلیف که اکنون ۱۶ ساله است، انصافاً از نظر حالات چهره خوب است، اما هنوز هم باید توانایی های خود را گسترش دهد تا حالات چهره اش از نظر عاطفی حقیقی احساس شود. این کار ممکن است مانعی در برابر فیلم ها ایجاد کند، اما هنوز این اتفاق رخ نداده، دلیل عمده آن نیز این است که تماشای رشد او و بازیگران جوان مکمل او -روپرت گرینت فوق العاده در نقش رون، اما واتسون که به طور ملموسی هرمیون را با حرارت بازی می کند- در سینما به جای خود یک کمک محسوب می شود. سینما به تنهایی بازیگران را تا ابد مشهور نمی کند که در جوانی نگه دارد، سینما بر خلاف کتاب تا حدی به عشق ما نیز نیاز دارد، چون تنها کاراکترها نیستند که ما عاشق آنهاییم، بلکه عاشق بازیگرانی که آنها را به تصویر می کشند نیز هستیم. آقای رادکلیف خدای بازیگری یا حتی یکی از کالکین ها نیست، اما با این حال او را تحسین می کنید، این کار تا اندازه ای به این دلیل است که شما می خواهید هری موفق شود و تا اندازه ای نیز به خاطر این است که چیز ناخوشایندی در مورد نحوه کنار آمدن او با کاراکترش وجود دارد.

اگر جذابیت های نقش های اصلی تا حدی متزلزل باقی مانده اند، یکی از خوبی های ثابت فیلم ها، و یکی از مزایای پول زیادی که پشت آنها است، وجود استعدادهای ناب بازیگری در آنان است. ازجمله استادان و کهنه کاران بریتانیایی که به مجموعه برگشته اند مایکل گمبون، آلن ریکمن، رابی کالترین، مگی اسمیت، تیموتی اسپال و گری اولدمن هستند که متأسفانه حضور مختصرشان چیزی بیشتر از تمسخر نیست. از تازه واردان فیلم میراندا ریچاردسون در نقش ریتا اسکیتر است، روزنامه نگار فضولی که اساساً حضورش برای این است که به ما یادآوری کند هری دیگر بچه نیست، و برندان گلیسون به عنوان آخرین عضو از کارکنان هاگوارتز، مودی چشم باباقوری. مردی ذاتاً پرحرف که قسمت هایی از بدنش مصنوعی هستند، از جمله یک چشم کروی که برای او به مثابه چشم بند دزد دریایی است، چشم باباقوری، اختلال حواس دارد.

به همین اندازه که این بازیگران خوب هستند، هیچ چیز شما را برای یک نیروی شیطانی که لرد ولدمورت است و درخشش رالف فینس، بازیگری که نقش آن را بازی کرده آماده نمی کند. آقای فینس ردای سیاه روانی پوشیده که به نظر می آید به جای این که از او آویزان باشد او را به پرواز در می آورد، او به نرمی و زیبایی حرکت می کند، سر بی مو و سفیدش مانند چوب پنبه ای روی دریا بالا و پایین می رود، دست ها و پاهای پرجنب و جوشش مانند چراغ دریایی روشن و رنگ پریده است. چندین سال فیلم ها سعی کردند این ظرافت زیبا را به یک حس تبدیل کنند، اما آقای فینس، همان طور که در “فهرست شیندلر” هم نشان داد، بازیگری است که قدم نهادن در طرف تاریک تر فقط برایش لذت نیست، بلکه رهایی است. مطمئناً این بازی اوج شرارت است.

آقای فینس به گونه ای تماشایی وارد فیلم می شود، هر چند متأسفانه دیر، مانند یک رقاص Butoh از جهنم در قبرستان شلوغ ظاهر می شود. او فیلم را به انتهای ناراحت کننده ای می رساند، انتهایی که با وجود رها کردن داستان از شکل قدیمی آن، چندان هم آن را تمام نمی کند. این خوبی این فیلم و مجموعه است، چون هر داستان ضمن این که باید بر ضوابط خودش پایبند باشد ما را برای قسمت بعدی نیز آماده کند. اگر آقای کوارون با “آزکابان” مجموعه را ترقی داد، آقای نیوئل، که به خاطر “چهار عروسی و یک تشییع جنازه” مشهور است و به خاطر “دانی براسکو” او را به یاد می آورند، موفق می شود سهم مشابهی از سطح بالای جذابیت داشته باشد. تاریکی و فنا ممکن است کمتر به صورت شاعرانه شناخته شده باشند، اما ترکیب بی قاعده، مقدرنگر و معتقد به هدف بریتانیایی، کاملاً دست نخورده باقی مانده است.